Nieuws Verslag | B2BE @ RRB Congres – Unlocking Chitin: Exploitation of Marine Resources for High-Value Applications

08/06/2026
RRB

Op 2 juni organiseerde de B2BE Facilitator binnen het 22ste Renewable Resources & Biorefineries Congres een sessie rond chitine: “Unlocking Chitin: Exploitation of Marine Resources for High-Value Applications”.

De vier inspirerende keynotes brachten de deelnemers een breed overzicht van zowel de huidige stand van zaken als de toekomstmogelijkheden van het gebruik van chitine en chitosan in biogebaseerde toepassingen. Uit hun presentaties bleek dat chitine in de meest uiteenlopende sectoren kan ingezet worden, gaande van de medische sector tot de landbouw en de energiesector. Met een opkomst van bijna 40 deelnemers voor deze specifieke sessie, werd de relevantie van dit thema binnen de bio-economie nog maar eens bevestigd.

RRB collage

Wat is chitine/chitosan en waarom is het zo interessant?

Chitine is een natuurlijk biopolymeer dat voorkomt in onder meer garnalenpellen en krabbenschelpen, maar ook in schimmels en insecten. Chitosan is de belangrijkste afgeleide stof van chitine en ontstaat na een chemische omzetting van chitine. Deze duurzame biopolymeer is interessant o.a. omdat het biologisch afbreekbaar, niet-toxisch en veelzijdig inzetbaar is. Globaal gezien wordt er 15 miljoen ton aan schaaldieren geproduceerd per jaar en dat geeft 1-2 miljoen ton chitine per jaar.

Chitine werd al in 1811 ontdekt, maar het onderzoek naar de exacte werking en toepassingen kwam pas de laatste jaren in een stroomversnelling terecht. Dit blijkt uit het hoge aantal wetenschappelijke papers en patenten die rond dit thema ingediend worden.

Belangrijkste inzichten

1. Chitine ontpopt zich tot high-end grondstof

Johan Robbens (senior onderzoeker ILVO) benadrukte dat de chitineketen in volle ontwikkeling is. Vandaag ligt de focus nog vaak op eenvoudige toepassingen (bijv. waterzuivering of landbouw), maar dit verschuift langzaam richting hoogwaardige toepassingen met meer toegevoegde waarde. In de toekomst zal de mariene keten niet alleen focussen op het winnen van één molecule zoals chitine, maar op het ontwikkelen van meerdere waardevolle toepassingen uit dezelfde biomassa.

2. Innovatie in onverwachte sectoren: energie

Het onderzoek van Dawid Kasprzak (KU Leuven) bracht een nog relatief onbekende toepassing van chitine onder de aandacht, namelijk het potentieel in batterijen en energieopslag, waar het kan fungeren als onderdeel van elektroden of als gel in duurzame energieoplossingen. Chitine heeft eigenschappen zoals een goede ionentransportcapaciteit, het vermogen om flexibele en robuuste films te vormen, de veelzijdige inzetbaarheid (onder meer als vulstof, gelelektrolyt, bindmiddel of coating) en het potentieel om te dienen als carbonprecursor. Momenteel is het gebruik van chitine in de ontwikkeling van de volgende generatie energieopslagapparaten nog niet marktrijp, maar Kasprzaks huidig en toekomstig onderzoek moet uitwijzen of we een dergelijke toepassing in de toekomst ook op de commerciële markt zullen kunnen terugvinden.

3. Chitosan in de medische wereld

Dominiek Viaene (Protex Healthcare) nam ons mee in het gebruik van chitosan in de gezondheidszorg. Chitosan-gebaseerde producten zijn vandaag al op de markt in de traumawondzorg. De biopolymeer kan ons lichaam bijvoorbeeld helpen om bloedingen te stoppen, wondheling te stimuleren, het risico op infecties en littekenvorming te verminderen... Zo kan chitosan in de medische wereld heel wat impact creëren. Ook in de militaire wereld, is men zich bewust van de voordelen die chitosan-gebaseerde producten kunnen bieden. Toch blijven er ook in deze sector nog heel wat uitdagingen bestaan: door de lage oplosbaarheid van chitosan, moeten chitosangebaseerde producten extreem dun aangebracht worden om te vermijden dat er opstoppingen in de bloedbaan van de patiënt ontstaan en leiden tot bv. tromboses. Viaene gelooft sterk in de meerwaarde van chitosan en sluit niet uit dat de stof ook een alternatief zou kunnen bieden voor bepaalde cholesterol- en/of obesitas behandelingen, maar verder wetenschappelijk onderzoek moet hier duidelijkheid over brengen.

4. Duurzame oplossingen voor landbouw

Ook in de landbouw biedt chitine kansen. Chitine zorgt voor een ‘weerbaarheidsboost’ door de natuurlijke afweer van planten tegen schimmelziekten te stimuleren. De stof kan gebruikt worden op veel verschillende gewassen (bv. druiven) en wordt aangebracht op de bladeren in de vorm van een biofilm. De ‘coating’ veroorzaakt een reactie in de plant, die ervoor zorgt dat de gewassen zich beter kunnen verdedigen tegen binnenkomende pathogenen. Nicolas De Menten (FytoFend) benadrukte dat een hoge en vooral ook constante kwaliteit van de chitine cruciaal is voor de werking van het eindproduct. Een oplossing vinden voor de beperkte oplosbaarheid van chitine was ook in deze toepassing één van de grootste uitdagingen, maar intussen werd het product succesvol gelanceerd en werd er al meer dan 2 miljoen liter verkocht op de commerciële markt.

Uitdagingen die blijven spelen

De inspirerende keynotes belichtten naast de kansen ook de uitdagingen van chitine/chitosan. Zo nemen we mee uit de verschillende sessies dat chitine niet zomaar voor het rapen ligt in de natuur, en dat de extractie daardoor vaak complexe chemische – en bijgevolg dure – verwerkingsprocessen vraagt. Dit beïnvloedt de beschikbaarheid en kwaliteit van chitine, welke cruciaal is voor het gebruik in hoogwaardige biogebaseerde toepassingen en dus moet kunnen gegarandeerd worden. Gezien de grootste chitine producenten zich in Azië (India & China) bevinden, blijven we ons ook bewust van de sterke buitenlandse afhankelijkheid.

Tot slot: De toekomst van chitine ligt in de transitie van reststroom naar slimme, multifunctionele biomaterialen, waarbij samenwerking tussen onderzoek, industrie en toepassingen essentieel is.

Meer weten?

Bekijk de presentaties: